Zo zijn onze manieren

De gedragscodes voor medewerkers  en vrijwilligers van Voor Elkaar in Zuid 

(versie 4.00) evaluatie 2015

Inhoudsopgave 

1 Inleiding
2 Bedrijfscultuur
2.1 Begrip tonen
2.2 Bij ons wordt niet gepest
2.3 Wij accepteren agressie niet
2.4 We discrimineren niet
2.5 Bij ons geen seksuele intimidatie
2.6 We verzorgen onszelf en dragen passende kleding
3 Wet- en regelgeving
3.1 Diefstal en vernieling is verboden
3.2 Zorg dragen voor eigen veiligheid en die van anderen is verplicht
3.3 Agressie, geweld, (seksuele) intimidatie en pesten/treiteren zijn ontoelaatbaar en vele vormen zijn strafbaar  

 

4 Regels van Combiwel
4.1 Veiligheid
4.2 Representatie en passende kleding
4.3 Geen alcohol en drugs
4.4 Zorgvuldig met materialen en tijd
4.5 Functie uitoefening
4.6 Geen belangenverstrengeling privé en werk
5 Sancties
6 Ten slotte
 Bijlage 1  Gedragsregels Combiwel voor locaties (vastgesteld 15-4-2008, Beleid Aanpak Agressie )  

 

Bijlage 2 De in wet- en regelgeving geformuleerde definities van ontoelaatbaar gedrag en de wettelijke sancties

 

1        Inleiding 

Combiwel gaat uit van de eigen verantwoordelijkheid van medewerkers als het gaat om je loopbaan, gezondheid, motivatie en je optimaal functioneren.

Integriteit, zorgvuldigheid en deskundigheid vormen de basis van de professionaliteit die van medewerkers wordt gevraagd. Professioneel en dienstverlenend gedrag komt tot uitdrukking in woord, gedrag en uiterlijk en is van groot belang voor het vertrouwen dat klanten van Combiwel in de medewerkers en de dienstverlening moeten kunnen stellen. Combiwel vraagt in dit kader van haar medewerkers dat zij betrouwbaar zijn, respect tonen voor anderen, bereid zijn om te leren, in staat zijn om te reflecteren op hun eigen handelen, weten om te gaan met onzekerheden en het belang van de organisatie voorop stellen. Zij stellen zichzelf regelmatig de vraag: “zou ik het prettig vinden om zelf zo behandeld te worden?”

Met plezier naar het werk gaan is belangrijk. Samen zijn we verantwoordelijk voor een goede sfeer en de manier waarop we met elkaar omgaan. Op deze manier dragen wij onze bedrijfsomgangscultuur ‘zo zijn onze manieren’ uit.

Combiwel wil ons daarnaast ook wijzen op de wet- en regelgeving rond ontoelaatbaar gedrag.

In de CAO Kinderopvang en in de CAO Welzijn staat dat de werkgever met instemming van de OR een gedragscode vaststelt, die “gericht is op het binnen de onderneming

voorkomen en tegengaan van ongewenst gedrag (agressie, racisme, seksuele intimidatie, leeftijdsdiscriminatie) en het respecteren van ieders levensbeschouwelijke opvattingen”.

Combiwel heeft vanuit bovengenoemde uitgangspunten en redenen de gedragscode samengesteld. Hierbij is de volgende indeling gemaakt:

  • Hoe gaan wij respectvol met elkaar
  • Hoe is de wet- en regelgeving op het gebied van diefstal, geweld, agressie, (seksuele) intimidatie, discriminatie en pesten, alcohol- en drugsgebruik, veiligheid,
  • Welke aanvullende gedragsregels, deels voortkomend uit wettelijke regelgeving en deels uit onze bedrijfscultuur, stelt Combiwel. Denk aan internet- en telefoongebruik, aan gebruik van locaties van Combiwel, aan representativiteit (zoals kleding), aan gebruik van andermans spullen (en dus ook de spullen van de werkgever) en aan alcohol- en drugsgebruik,

Meestal weet je wat kan en wat niet kan en heb je eigenlijk geen gedragsregels nodig. In de praktijk blijkt wel, dat men soms niet goed weet of bepaald gedrag wel of niet acceptabel is. 

De wettelijke regelgeving en de Combiwelregels geven duidelijkheid. Beleid, gedragsregels en protocollen kunnen helpen om iemand op ongewenst gedrag aan te spreken en om ongewenst gedrag aan te pakken.

Ongewenst gedrag, dat niet in wettelijke regelgeving of in door Combiwel vastgestelde regels en sancties is vastgelegd, bespreek je met je team en met de leidinggevende. Wat kan en wat kan niet. Denk aan normen over fatsoen en respect en aan onze bedrijfscultuur. De leidinggevende heeft daarbij de taak om de richting te bepalen.

De gedragscode is bestemd voor alle medewerkers, dus naast het personeel ook voor stagiaires en vrijwilligers en is onderdeel van het gedragsbeleid van Combiwel.

2  Bedrijfscultuur 

Respect hebben voor elkaar betekent, dat je elkaar accepteert en dat je storend gedrag met elkaar bespreekt. Het betekent ook, dat je niemand buitensluit en dat je niemand negeert. Hieronder staat hoe ons respect voor elkaar eruit ziet.

We groeten elkaar wanneer we binnenkomen. We tonen belangstelling voor elkaar.

We laten de ander in zijn waarde.

We nemen onszelf en elkaar serieus: we spreken elkaar aan op het nakomen van afspraken.

2.1.  Begrip tonen

We vragen en geven hulp als dat even nodig is.

We proberen begrijpelijk te communiceren met onze collega’s. We oordelen niet te snel over de prestaties van onze collega’s.

We proberen elkaar te begrijpen ook als we daar extra moeite voor moeten doen.

Als we ons ergeren aan het gedrag van een collega, blijven we daar dan niet mee rondlopen, maar bespreken dat met hem of haar.

We geven gemakkelijk een complimentje als een collega iets goed heeft gedaan. We luisteren naar feedback, je kan er van leren.

2.2. Bij ons wordt niet gepest of getreiterd

We lachten elkaar niet uit.

We communiceren rechtstreeks met elkaar en we praten niet over elkaar. We roddelen dus niet. We stoppen met plagen als we merken dat iemand het niet leuk vindt. We spreken elkaar aan op pest- of roddelgedrag.

2.3  Wij accepteren agressie niet

We blijven rustig ook als we kwaad . We praten een meningsverschil uit.

2.4.  Wij discrimineren niet

We maken geen onderscheid als het gaat om godsdienst, levensovertuiging, huidskleur, seksuele geaardheid, culturele achtergrond, nationaliteit, handicap of beperking.

2.5  Bij ons geen seksuele intimidatie

We checken of het oké is om de ander aan te raken. Dat aanraken heeft niet de bedoeling de ander te intimideren.

We houden geen hinderlijke sekspraatjes en maken geen seksueel getinte opmerkingen over het uiterlijk

Als we het gevoel hebben dat we geïntimideerd of gediscrimineerd worden, als we ongewenste aandacht en gedrag in onze omgeving ervaren, gaan we het gesprek aan met de betrokken collega. Als we er met deze collega niet uitkomen, gaan we naar onze leidinggevende. Als we er met onze leidinggevende niet uitkomen, gaan we naar onze manager.

Als je een vermoeden hebt van ernstig ontoelaatbaar gedrag van een collega medewerker en je hebt behoefte om dat te checken, cq uit te spreken alvorens je dat eventueel gaat melden, dan kan dat en moet dat ook. Met je leidinggevende. Dat is geen roddelen maar professioneel gedrag en in geval kindermishandeling zelfs wettelijk verplicht. In het belang van de veiligheid van de gebruikers van onze diensten en van onszelf. Zie ook het protocol ‘Hoe te handelen bij het vermoeden van (kinder)mishandeling door een medewerker’, bijlage 11 van de Meldcode Huiselijke geweld en Kindermishandeling.

2.6  We verzorgen onszelf en dragen passende kleding

We komen schoon en fris naar ons werk.

We attenderen collega’s op onaangename luchtjes.

We houden rekening met wie we in onze functie als klanten ontmoeten en geven geen aanstoot.

3  Wet- en regelgeving 

Welk gedrag in onze samenleving verboden is, staat in de Nederlandse wettelijke regelgeving. Voor Combiwel belangrijke regelingen zijn te vinden in het Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Strafrecht, in het Arbeidsrecht en de Arbowetgeving. Dat zijn:

  • Diefstal en vernieling zijn verboden
  • Zorg dragen voor eigen veiligheid en gezondheid en die van anderen is verplicht
  • Agressie, geweld, (seksuele) intimidatie, discriminatie en pesten/treiteren zijn ontoelaatbaar en vele vormen zijn strafbaar

Ter informatie voor de geïnteresseerde hoe dit ontoelaatbare gedrag in wet- en regelgeving beschreven is, staat in bijlage 3 verdere uitleg.

4  Regels van Combiwel

(een aanvulling op de wet- en regelgeving)

4.1.  Veiligheid

  • Je houdt je aan de veiligheidsvoorschriften en brengt de veiligheid van anderen en jezelf niet in
  • Je draagt geen onveilige
  • Je meldt je leidinggevende of de bedrijfsarts als je zware medicijnen (met een geel of rood gevaar etiket) gebruikt als je tijdens het werk auto moet rijden, met machines, gereedschap of met kleine kinderen werkt.

4.2.  Representatie en passende kleding

  • In werktijd representeer, vertegenwoordig je Combiwel. Dat betekent, dat je niet op persoonlijke titel of namens anderen contact hebt met de overheid en pers over gebeurtenissen en situaties, die je werk betreffen. Contact met overheid en pers hebben alleen die medewerkers, die daarvoor de opdracht en bijbehorende verantwoordelijkheid hebben gekregen.
  • Je draagt op het kleding, die past bij de functie en het werk dat je op dat moment doet.
  • Je draagt geen kleding die de communicatie
  • Je gezicht is zichtbaar voor klant en
  • Je weigert bij een begroeting van een klant of collega geen uitgestoken hand
  • De Nederlandse taal is de voertaal

4.3.  Geen Alcohol en drugs

  • Je verschijnt niet onder invloed van alcohol of drugs op het
  • Je hebt geen alcohol of drugs bij je en gebruikt niet als je aan het werk of in functie bent.
  • Je handelt niet in drugs op het
  • Je houd je aan het rookbeleid van Combiwel, er wordt uitsluitend gerookt in een daarvoor aangewezen (buiten)ruimte.

4.4.  Zorgvuldig met materialen en werktijd

  • Producten, materialen, gereedschappen, apparaten en machines, die eigendom of in beheer van Combiwel zijn, mogen niet zonder toestemming mee naar huis genomen worden. Dat is
  • Lenen zonder toestemming is ook diefstal. Geleende spullen geef je natuurlijk na gebruik weer
  • Je voorkomt diefstal en bergt je persoonlijke spullen goed
  • Je vernielt de spullen van een ander
  • Je neemt geen (waardevolle) spullen mee naar het
  • Werktijd is werktijd en geen privétijd. Je gaat zorgvuldig om met je
  • Dat wat je maakt in werktijd, is van je
  • Het gebruik van een computer, email, internet of telefoon in werktijd is alleen toegestaan voor de uitvoering van je werk en niet voor privé doeleinden. Je gaat hier dan ook zorgvuldig mee om. Zie ook het protocol gebruik internet-, e-mail, social media en telefoon in de bijlage van het
  • Als het werk dat vereist, gaat je telefoon

4.5.  functie uitoefening

Werknemers oefenen hun functie uit ten behoeve van de doelgroep(en) waar zij voor werken.

Zij doen dit ook voor collega’s die tot de doelgroep(en) behoren, tenzij het een hulpvraag betreft die in relatie staat tot het werk. De belangen van de werkgever prefereren in een dergelijke zaak. De werkgever zorgt dat er een verwijsmogelijkheid is bij een collega instelling.

4.6.  Geen belangenverstrengeling privé en werk

Het is gebruikelijk, dat mensen die in de privésfeer een intieme relatie met elkaar hebben niet nauw met elkaar op de werkvloer samenwerken. Combiwel stelt hierbij de volgende regel: Waar op dezelfde locatie of afdeling of in dezelfde werkeenheid een risico van belangenverstrengeling is of waar optimaal functioneren belemmerd wordt door aanwezigheid van eigen kinderen, partners, familie, vrienden, heeft Combiwel het recht om betrokken werknemers op andere locaties of in verschillende afdelingen of werkeenheden te plaatsen. De werknemer is verplicht dit risico te melden.

5  Sancties 

Als er regels zijn vastgesteld, zijn er bij overschrijding van de regels ook sancties. Bij wettelijk vastgestelde regels wordt bij sanctionering in ieder geval de wet gevolgd en daarnaast zijn er de arbeidsrechtelijke sancties en de in diverse protocollen vastgestelde sancties.

6  Ten slotte 

  • Bij indiensttreding moet de kandidaat voor een aantal functies een Verklaring Omtrent Gedrag (V.O.G.) bij de gemeente aanvragen en aan Combiwel kunnen overhandigen.. De verklaring is een bewijs na onderzoek, dat je geen strafbaar feit gepleegd hebt, dat in relatie staat tot de functie, die je moet gaan vervullen

De gedragscode heeft geen directe relatie met de V.O.G. Strafbare feiten zijn bij wet verboden en dat geldt ook voor medewerkers van Combiwel. Als er een strafbaar feit is gepleegd, heeft deze invloed op de inhoud van de afgifte van de verklaring door de gemeente.

  • Voor de gedragsregels m.b.t. e-mail, internet- en telefoon gebruik en voor gebruik van locaties, zie de bijlagen van het gedragsbeleid.

De regels voor het gebruik van locaties zijn bedoeld voor gebruikers en voor zover toepasbaar ook voor personeel van Combiwel. Deze bijlage is ook te vinden in het beleid van Combiwel om agressie aan te pakken.

 

Bijlage 1 Gedragsregels Combiwel voor locaties (vastgesteld beleid Aanpak Agressie)

  • Scheldwoorden of woorden die als zodanig kunnen worden opgevat worden niet geaccepteerd.
  • Discriminatie op basis van geloof, afkomst, huidskleur, sekse, haarkleur en dergelijke wordt niet
  • Fysiek geweld (slaan, schoppen, bijten, spugen et cetera.) wordt niet geaccepteerd.
  • Gedrag dat door de medewerkers of andere gebruikers/bezoekers als ongewenst wordt ervaren (seksuele intimidatie, roddelen, pesten en dergelijke) wordt niet geaccepteerd.
  • Al het bovenstaande gedrag dat wordt ervaren als agressie of ander ongewenst gedrag wordt gerapporteerd aan de leidinggevende die hier passende maatregelen op neemt.

Reactie op gedrag

Alle medewerkers van Combiwel zijn te allen tijde gerechtigd de bezoeker/gebruiker aan te spreken op zijn of haar gedrag.

Ongewenst gedrag wordt opgemerkt en gecorrigeerd op gepaste wijze. Wanneer dit ongewenste gedrag wordt geuit door kinderen, tieners of jongeren, dan zullen de ouders hierbij betrokken worden.

Algemene regels van locaties en ruimten

  • Bij het aankomen, gebruiken en het verlaten van de locaties van Combiwel wordt rekening gehouden met de buurt en wordt er geen overlast en/of hard geluid
  • De locaties van Combiwel zijn over het algemeen voor publiek toegankelijke gebouwen. Roken is niet toegestaan, tenzij er een speciale rookruimte is ingericht.
  • Het gebruiken en het in bezit hebben van drugs is niet.
  • Messen en andere wapens zijn niet toegestaan in de locaties van Combiwel.
  • Alcohol mag alleen genuttigd worden in de daarvoor aangewezen ruimten en de binnen de locatie aangewezen tijdstippen. Overmatig alcoholgebruik is niet.
  • Combiwel is niet aansprakelijk voor diefstal en/of vermissing van persoonlijke eigendommen.
  • Het zich niet houden aan bovenstaande gebruikersregels wordt gerapporteerd aan de leidinggevende die hier passende maatregelen op.

Gebruik van locaties en ruimten

Alle gebruikers van ruimten zorgen er voor dat na afloop van de activiteit(en) de ruimten en de zich in de ruimten bevindende apparatuur opgeruimd en schoon zijn.

Sportzalen, speellokalen, kinderdagverblijven en andere ruimten waar het staat aangegeven, mogen niet worden betreden met schoenen.

Vandalisme, diefstal en ongewenst gedrag

In geval van diefstal en vandalisme wordt aangifte gedaan bij de politie. Wanneer dit door kinderen is gedaan/veroorzaakt worden de ouders hiervan op de hoogte gebracht.

De schade van vandalisme en diefstal wordt op de dader(s) verhaald.

Bij ontoelaatbaar gedrag wordt twee keer gewaarschuwd, waarna de nodige maatregelen worden getroffen (verzoek tot vertrek, inschakelen politie). Bij ernstig ontoelaatbaar gedrag wordt onmiddellijk de politie ingeschakeld.

Diefstal en vernieling

Diefstal is ‘het wederrechtelijk toe-eigenen van zaken die aan een ander toebehoren’(Wetboek van Strafrecht). En dus strafbaar.

Volgens het Wetboek van Strafrecht is ook het opzettelijk en wederrechtelijk vernielen, beschadigen of onbruikbaar maken van enig goed, dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort, strafbaar.

Veiligheid

‘De werknemer is verplicht om in zijn doen en laten op de arbeidsplaats, overeenkomstig zijn opleiding en de door de werkgever gegeven instructies, naar vermogen zorg te dragen voor zijn eigen veiligheid en gezondheid en die van de andere betrokken personen.’ (Arbowet). 

Agressie, geweld, (seksuele) intimidatie, discriminatie en pesten/treiteren Inleiding

Een aantal vormen van ongewenst gedrag wordt aangemerkt als een strafbaar feit. Strafbare feiten kunnen betrekking hebben op de aard van het grensoverschrijdend gedrag of op de afhankelijkheidsrelatie waarin bepaald gedrag plaats vindt.

Fysiek geweld (slaan, schoppen, spugen), aanranding, verkrachting, belediging, smaad en stalking zijn de bekendste vormen van strafbaar ongewenst gedrag.

In sommige afhankelijkheidsrelaties zijn seksuele handelingen door een persoon in een machtspositie strafbaar gesteld, ook als het seksuele contact met instemming van de afhankelijke partij heeft plaatsgevonden. Denk aan situaties tussen een minderjarige medewerker of stagiaire en de leidinggevende. Aangifte van strafbare feiten vindt plaats bij de politie.

De Arbowet definieert seksuele intimidatie, agressie en geweld en pesten als ‘vormen van

psychosociale arbeidsbelasting (PSA) die in de arbeidssituatie stress teweeg brengen. Arbowet verplicht bedrijven en instellingen seksuele intimidatie, agressie en geweld en pesten aan te pakken.

Behalve de Arbowet bevat ook de wetgeving over gelijke behandeling en het Wetboek van Strafrecht bepalingen voor discriminatoire bejegening en seksuele intimidatie.

Definities en strafbaarheid

Agressie en geweld

Definitie in de Arbowet: onder agressie en geweld worden voorvallen verstaan, waarbij een werknemer psychisch of fysiek wordt lastig gevallen, bedreigd of aangevallen onder omstandigheden die rechtstreeks verband houden met het verrichten van arbeid.

Het bezit of het gebruik van (steek)wapens mag wettelijk niet. (Wet Wapens en Munitie) Seksuele intimidatie

Definitie in de Arbowet: enige vorm van verbaal, non-verbaal of fysiek gedrag met een seksuele connotatie dat als doel of gevolg heeft, dat de waardigheid van een persoon wordt aangetast, in het bijzonder wanneer een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende situatie wordt gecreëerd. Sommige vormen van seksuele intimidatie zijn strafbaar: ontucht, aanranding, verkrachting, schending van de openbare zedelijkheid. Ook wel zedendelicten genoemd.

Discriminatie

In artikel 1 van de Grondwet staat: “Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan”.

Volgens het Wetboek van Strafrecht zijn deze specifieke vormen strafbaar. Onder discriminatie wordt verstaan elke vorm van onderscheid, elke uitsluiting, beperking of voorkeur, die ten doel heeft of ten gevolge kan hebben dat de erkenning, het genot of de uitoefening op voet van gelijkheid van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden op politiek, economisch, sociaal of cultureel terrein of op andere terreinen van het maatschappelijk leven, wordt teniet gedaan of aangetast”.

Pesten/treiteren

Definitie in de Arbowet: alle vormen van intimiderend gedrag met een structureel karakter gericht tegen een werknemer of een groep van werknemers die zich niet kan of kunnen verdedigen tegen dit gedrag. Een belangrijk element aangaande pesten op het werk is de herhaling van die gedraging in de tijd. Het gaat bij pesten dus niet om een eenmalige gedraging. Dit gedrag uit zich op verschillende manieren maar in het bijzonder door woorden, gebaren, handelingen of bedreigingen. Veelal is het doel van de dader om opzettelijk een andere persoon te kwetsen en te vernederen.

Veel uitingsvormen van pesten zijn strafbaar, waaronder vernielingen.